أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
295
قانون ( فارسى )
بين مىبرد ، علاج تب چهار روز در ميان است و در علاج كليهء بيماران ناشى از بلغم خام ، بيماريهاى ناشى از خلط سودائى و در علاج تبهاى نوبتى كمنظير است ، در شفا دادن درد مفاصل ، نقرس و عرق النسا بسيار فعال است . همچنين در علاج داء الحيه ( درد ماران ) ، داء الثعلب ( درد روباه ) ، زخمهاى چركين كهنه شدهء سر و غيره و در علاج برص ، بهك ، قوبا ، پوستهاندازى پوست ، جذام ، خنازير ، ورمهاى سرد و ورمهاى سرطانى از داروهاى ممتاز است . داروهاى وارد در معجون لوغاذيا از قرار زيرند : نسخه پيه هندوانهء ابو جهل پنج درهم ، پياز دشتى برشته ، قارچ چمنى ، سقمونيا ، خربق سياه ، اشه ( اندران ) و سير صحرايى هريك چهار درهم و نيم ( در نسخهء ديگر هريك دو درهم و نيم ) ، سس صغير ، كمادريوس ، مقل و الوا هريك سه درهم ، آويشم ، هزارچشم ، ساذج هندى ، گندناى بيابانى ، مريم نخودى كوهى ، دارچين ختايى ، فلفل سياه ، فلفل سفيد ، فلفل دراز ، زعفران ، دارچين ، بسپايك ، گاوشير ، سكبينه ، گند بيدستر ، مرّ ، بزر كرفس كوهى ، زراوند دراز ، افشرهء خاراگوش ، شير گياه شير سگ ، سنبل الطيب ( علف گربه ) ، هل و زنجبيل هريك دو درهم ، كوشاد و اسطوقدوس هريك يك درهم و نيم . عسل به اندازهء كافى . داروها را همگى كوبيده در عسل بسرشند . خوراك كامل براى يكبار چهار مثقال است كه با آب ولرم و يا عسل كف گرفته و يا با آبپز سس صغير و مويز تهى شده از هسته بخورند . 4 - معجون لوغاذيا برابر با نسخهء فيلغريوس پيه هندوانهء ابو جهل ، قارچ چمنى ، اشه ( اندران ) ، پوست بيخ خربق سفيد ، سقمونيا و هزارچشم هريك ده مثقال ، سس صغير ( افتيمون ) ، بسپايك ، مقل ، الوا ، كمادريوس ( بلوط زمينى ) ، گندناى بيابانى و دارچين ختايى هريك هشت مثقال ، فلفل دراز ، فلفل سفيد ، فلفل سياه ، دارچين ، زعفران ، گاوشير ، سكبينه ، گند بيدستر ، بزر كرفس كوهى و زراوند دراز هريك چهار مثقال . با همان دستور گفته شده داروها را در عسل كف گرفته بسرشند و برحسب اندازهء توان و ناتوانى و تحمل بيمار سه مثقال يا چهار مثقال از آن را با عسلاب و نمك بخورند . 5 - معجون لوغاذيا برابر با نسخهء پولس پيه هندوانهء ابو جهل بيست مثقال ، پياز دشتى برشته ، قارچ چمنى ، اشه ( اندران ) ، پوست خربق سياه ، سقمونيا و هزارچشم هريك ده مثقال ، بسپايك ، سس صغير ، مقل ، الوا ، بلوط زمينى ( كمادريوس ) ، گندناى بيابانى و دارچين ختايى هريك هشت مثقال ، مرّ ، گاوشير ، سكبينه ، بزر كرفس كوهى ، فلفل سياه ، فلفل سفيد ، فلفل دراز ، دارچين ، زعفران ، گند بيدستر و زراوند دراز هريك چهار مثقال ، عسل به اندازهء كافى .